Programma 3: Omgeving

3.4 Energietransitie

Wat willen we bereiken?

Conform de Europese en rijksdoelstellingen is ook ons doel om 16% van onze energie duurzaam in 2020 op te wekken en een energiebesparing te realiseren van 20% ten opzichte van 2010. Het uiteindelijke doel is om in 2050 geheel energieneutraal te zijn. In de vastgestelde beleidsbrief ‘Duurzame energie 2016’ hebben we nog een extra ambitie toegevoegd: De provinciale organisatie is in 2025 zelfvoorzienend op het gebied van energie. In ons jaarlijks uitvoeringsprogramma ‘Duurzame energie 2019’ werken we deze ambities verder uit.
Er is veel in beweging op het thema energie en klimaat. Het nieuwe kabinet heeft een grote ambitie neergelegd van 49% CO2-reductie in 2030. De gevolgen van het regeerakkoord zullen in 2019 merkbaar worden.
De energietransitie is een zeer grote opgave, waar burgers, overheden, bedrijven en maatschappelijke partijen hun bijdrage aan leveren. Samenwerking is dan ook van groot belang. De ‘Friese regionale energiestrategie’ is daarbij een hulpmiddel. De provincie speelt diverse rollen. Wij maken keuzes in de omgevingsvisie over de ruimtelijke kant van de energietransitie. Wij jagen ontwikkelingen aan en ondersteunen energiecoöperaties en andere maatschappelijke organisaties. Via het FSFE en andere financiële instrumenten bieden we burgers en bedrijven de middelen om een bijdrage te leveren aan de energietransitie.

Welke resultaten willen we in 2019 behalen?

In verband met het recente klimaatakkoord zijn vooralsnog de resultaten en prestatieindicatoren uit de begroting 2018 overgenomen voor de begroting 2019. Actualisatie zal plaatsvinden op basis van klimaatakkoord, aan Provinciale Staten worden voorgelegd en vervolgens verwerkt in de begroting.

  • Een toename van de productie van duurzame energie op basis van een brede mix van wind, zon, biomassa en warmte/geothermie.
  • Samen met gemeenten en maatschappelijke organisatie vormgeven en uitvoeren van de ‘Friese regionale energiestrategie’.
  • Leveren van een bijdrage voor de energietransitie aan de Omgevingsvisie.
  • Stimuleren van mest-monovergisting op landbouwbedrijven door geïnteresseerde boeren te begeleiden bij hun investeringskeuze.
  • Stimuleren van duurzame mobiliteit door het verduurzamen openbaar vervoer.
  • Vervolgstappen om in 2025 te komen tot zelfvoorzienende provinciale organisatie.
  • Faciliteren van het Friese bedrijfsleven, stichtingen en verenigingen bij het opzetten van business cases rond de energieproductie en energiebesparing, die vervolgens overgedragen (kunnen) worden aan de fondsbeheerder van het FSFE.
  • Faciliteren energiebesparing door de top 25 grootverbruikers onder de bedrijven.
  • Uitvoeren van een vervolg op de succesvolle regelingen om asbestsanering te combineren met zonnestroom op boerderij- en MKB-daken.
  • Uitvoeren van de samenwerkingsovereenkomst en – als er aan de voorwaarden wordt voldaan – bij Financial Close deelnemen in Windpark Fryslân Holding BV.
  • Ondersteunen van lokale initiatieven via de ‘energiewerkplaats’ en streekagenda’s bij het realiseren van energiebesparings- en duurzame energieprojecten. Daarmee leveren we een bijdrage aan de vorming van duurzame dorpen
  • Een toename van de besparing van energie op basis van energiebesparing in de woningbouw, het maatschappelijk en zakelijk vastgoed. Onderdeel hiervan is de Fryske Deal, die zich richt op het grootschalig verduurzamen van sociale huurwoningen.
  • We dragen bij aan de ontwikkeling van een innovatieve Energiedijk. Zie voor meer informatie de paragraaf Grote projecten (project De Nieuwe Afsluitdijk).

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019
Energiebesparing Energiebesparing van 20% in 2020. Toename
Energieproductie Productie van 16% duurzame energie in 2020 en 25% in 2025. Toename

Wat mag het kosten?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Bedragen x € 1.000,-
  • Totaal lasten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2017
  • 6.478
  • 1.255
  • 5.224
  • Begroting 2018
  • 9.528
  • 243
  • 9.284
  • Begroting 2019
  • 4.126
  • 100
  • 4.026
  • Begroting 2020
  • 1.612
  • 0
  • 1.612
  • Begroting 2021
  • 1.560
  • 0
  • 1.560
  • Begroting 2022
  • 1.060
  • 0
  • 1.060

Toelichting:

De afname van 2,3 miljoen euro tussen begrotingsjaar 2018 en 2019 wordt voornamelijk veroorzaakt door tijdelijke budgetten van DNA. De verdere daling vanaf 2019 betreft tijdelijke budgetten van DNA en Duurzame Energie.

  • Specificatie Exploitatie
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Totaal lasten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Voorzieningen
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • GS budgetautorisatie
  • IPO bijdrage
  • Asbest en zonnepanelen
  • Duurzame energie
  • Efro-Ez projecten
  • Fryske deal
  • Groen werkt!
  • Interreg projecten
  • Lokale duurzame dynamiek versterken
  • Programma Duurzame Energie
  • Programma Duurzame Energie projecten
  • Project Fryslan Fernijt IV
  • RSP REP Provinciefonds Energy Valley clusterorganisatie
  • Vervolg Friese nul op de meter
  • Voorbereiding windpark Fryslan
  • Waddenfonds projecten
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Inzet NUON Friese energiepremie
  • Inzet NUON Friese Nul op de Meter
  • Inzet NUON Versnelde verbetering energieprestatie bestaande woningvoorraad
  • Programma Duurzame Energie
  • Interreg projecten
  • Programma Duurzame Energie
  • Project Fryslan Fernijt IV
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Inzet NUON Friese energiepremie
  • Revolverende middelen lening Energy Challenges
  • Revolverende middelen lening Enerzje Kooperaasje Fryslan en Noorderlijk Lokaal Duurzaam
  • Realisatie 2017
  • 15
  • 14
  • 316
  • 500
  • 354
  • 482
  • 831
  • 369
  • 150
  • 300
  • 573
  • 133
  • 4.038
  • 1.968
  • 44
  • 0
  • 428
  • 2.441
  • 6.478
  • 180
  • 2
  • 182
  • 720
  • 352
  • 1.073
  • 1.255
  • 5.224
  • Begroting 2018
  • 180
  • 180
  • 62
  • 180
  • 300
  • 1.166
  • 713
  • 296
  • 162
  • 427
  • 104
  • 3.410
  • 5.870
  • 303
  • 350
  • -1.050
  • 465
  • 5.938
  • 9.528
  • 18
  • 18
  • 50
  • 50
  • 100
  • 75
  • 175
  • 243
  • 9.284
  • Begroting 2019
  • 133
  • 133
  • 1.500
  • 150
  • 300
  • 290
  • 411
  • 157
  • 200
  • 12
  • 3.019
  • 894
  • 80
  • 974
  • 4.126
  • 100
  • 100
  • 100
  • 4.026
  • Begroting 2020
  • 60
  • 60
  • 1.000
  • 25
  • 1.025
  • 500
  • 27
  • 527
  • 1.612
  • 1.612
  • Begroting 2021
  • 60
  • 60
  • 1.500
  • 1.500
  • 1.560
  • 1.560
  • Begroting 2022
  • 60
  • 60
  • 1.000
  • 1.000
  • 1.060
  • 1.060

Onderstaande kadernotavoorstellen zijn verwerkt in bovenstaande tabel.

  • Kadernota 2019 - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • DNA Living Lab opzetten en ontwikkeling
  • Proceskosten deelname WPF
  • Totaal lasten
  • 2019
  • 130
  • 200
  • 330
  • 2020
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2021
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2022
  • 0
  • 0
  • 0

Het totaaloverzicht aan kadernotavoorstellen staat in bijlage 9.

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 Een toename van de productie van duurzame energie op basis van een brede mix van wind, zon, biomassa en warmte/geothermie.
2 Samen met gemeenten en maatschappelijke organisatie vormgeven en uitvoeren van de ‘Friese regionale energiestrategie’.
3 Leveren van een bijdrage voor de energietransitie aan de Omgevingsvisie.
4 Stimuleren van mest-monovergisting op landbouwbedrijven door geïnteresseerde boeren te begeleiden bij hun investeringskeuze.
5 Stimuleren van duurzame mobiliteit door het verduurzamen openbaar vervoer.
6 Vervolgstappen om in 2025 te komen tot zelfvoorzienende provinciale organisatie.
7 Faciliteren van het Friese bedrijfsleven, stichtingen en verenigingen bij het opzetten van business cases rond de energieproductie en energiebesparing, die vervolgens overgedragen (kunnen) worden aan de fondsbeheerder van het FSFE.
8 Faciliteren energiebesparing door de top 25 grootverbruikers onder de bedrijven.
9 Uitvoeren van een vervolg op de succesvolle regelingen om asbestsanering te combineren met zonnestroom op boerderij- en MKB-daken.
10 Uitvoeren van de samenwerkingsovereenkomst en – als er aan de voorwaarden wordt voldaan – bij Financial Close deelnemen in Windpark Fryslân Holding BV.
11 Ondersteunen van lokale initiatieven via de ‘energiewerkplaats’ en streekagenda’s bij het realiseren van energiebesparings- en duurzame energieprojecten. Daarmee leveren we een bijdrage aan de vorming van duurzame dorpen
12 Een toename van de besparing van energie op basis van energiebesparing in de woningbouw, het maatschappelijk en zakelijk vastgoed. Onderdeel hiervan is de Fryske Deal, die zich richt op het grootschalig verduurzamen van sociale huurwoningen.
13 We dragen bij aan de ontwikkeling van een innovatieve Energiedijk. Zie voor meer informatie de paragraaf Grote projecten (project De Nieuwe Afsluitdijk).

Toelichting:

2. Samen met gemeenten, Wetteskip en Alliander wordt gewerkt aan de stap van Friese energiestrategie (FES) naar een Regionale energiestrategie (RES). Hiervoor wordt een startnotitie voorbereid. De kosten m.b.t. de RES worden in deze startnotitie opgenomen. De verwachting is dat deze startnotitie rond de zomer gereed is. De start van de RES is gekoppeld aan de ondertekening van het Klimaatakkoord. Het is nog onduidelijk wanneer die ondertekening precies plaatsvindt.

4. Het instrument dat we hiervoor inzetten is een masterclass, die gedurende 2 winterseizoenen (2019/20 en 2020/21) wordt aangeboden. Als gevolg van onderbezetting bij de RVO is er echter nog geen beschikking afgegeven, waardoor het risico bestaat dat de planning niet gehaald wordt en dat alles een jaar opschuift.

7. Wij hebben PS in onze brief d.d. 5 maart (met kenmerk 01630566) geïnformeerd over de financiële instrumenten die ingezet kunnen worden bij het ontwikkelen van een goede en haalbare business case.

9. Als gevolg van amendement 9 is er een bedrag van € 200.000 in de begroting 2019 opgenomen voor een ‘Asbest eraf, zonnepanelen erop’ regeling. Er zal dit jaar een faciliteit (of regeling) ontwikkeld worden die nog dit jaar in werking zal treden. Vanwege de doorlooptijd van het saneren en het plaatsen van zonnepanelen op het dak, zal de uitvoering plaatsvinden in 2019 en 2020. Wij stellen daarom voor om het tijdelijk budget met 1 jaar te verlengen en de helft van het budget door te schuiven naar 2020, zie voorgestelde begrotingswijziging.

10. Met het afsluiten van de Investeringsovereenkomst (IOK) tussen de provinciale holding FHW BV en WPF BV op 14 maart is weer een belangrijke stap gezet naar daadwerkelijke deelname van de provincie in WPF. Onder de IOK is met name de financiële positie van de provincie in vergelijking met de oorspronkelijke Samenwerkingsovereenkomst (SOK) aanzienlijk verbeterd. Het proces heeft echter veel meer tijd en geld gekost. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de voorgestelde begrotingswijziging.

12. Ten aanzien van de Fryske Deal is gebleken dat de oorspronkelijke opzet om via schaalvergroting de prijs van de verduurzaming van woningen omlaag te brengen in de huidige markt niet haalbaar is. Samen met de corporaties werken wij nu aan een ondersteuningsregeling voor een wijk- en dorpsgerichte aanpak voor het ondersteunen van de gemeenten om wijken en dorpen te begeleiden deze van het aardgas te halen. Onderdeel van de aanpak is een rentekorting op de Nationale Energiebespaarlening. De eigenaren van woningen krijgen hiermee een beter financieringsarrangement aangeboden, waardoor ze een stimulans krijgen om energiebesparende maatregelen goed uit te voeren. Zowel de wijk- en dorpsgerichte aanpak en de rentekorting moeten nog nader uitgewerkt worden. Zodra dit voorstel concreet is, zullen we u hierover informeren. Een nieuwe regeling moet altijd op gang komen. De financiele effecten zullen hierdoor op zijn vroegst in 2020 plaatsvinden. Daarom wordt voorgesteld om het huidige kasritme van de Fryske deal in de begroting aan te passen.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019 Prognose 2019
Energiebesparing Energiebesparing van 20% in 2020. Toename
Energieproductie Productie van 16% duurzame energie in 2020 en 25% in 2025. Toename
Print deze pagina