Programma 2: Infrastructuur

2.4 Openbaar vervoer

Begroting

Wat willen we bereiken?

Wij streven naar het op peil houden en verbeteren van de bereikbaarheid met het openbaar vervoer (OV). De hiervoor benodigde werkzaamheden bestaan in grote lijnen uit:

  • periodiek aanbesteden en continu beheren, monitoren en doorontwikkelen van OV-concessies;
  • het samen met gemeenten maken van slimme combinaties tussen diverse vormen van vervoer in het sociaal domein en “dunne” gedeelten van het OV;
  • het binnen de concessiesystematiek inspelen op actuele ontwikkelingen in de vervoermarkt en de vervoerstechniek;
  • ontwikkelen en ondersteunen van nieuwe concepten van (kleinschalig) openbaar vervoer;
  • het in stand houden én verbeteren van de kwaliteit van de OV-infrastructuur.

Duurzaam openbaar vervoer
Duurzaam openbaar vervoer vatten we tweeledig op. Ten eerste het inzetten van groene en/of hernieuwbare brandstof en ten tweede het toekomstvast maken van het openbaar vervoer op het platteland. Wat betreft de brandstoffen hebben PS in september 2017 een amendement aangenomen voor volledige verduurzaming (zero emissie) van het openbaar vervoer. Hiervoor zijn inmiddels onderzoeken gestart.

Bij het toekomstvast maken van het OV op het platteland gaat het om het in samenhang versterken van ‘dikke’ lijnen en het bieden van maatwerk voor dunnere vervoerstromen. Om dit te bereiken geven we buslijnen waar mogelijk een vlottere lijnvoering (eerst als experiment) en realiseren we nieuwe haltes en overstappunten. In de voorbereiding van nieuwe aanbestedingen zetten we stappen in het verder verduurzamen van OV in beide genoemde opzichten.

In december 2017 zijn PS akkoord gegaan met een verlengingsvoorstel voor de busconcessies in Fryslân voor de perioden 2020-2022. Een belangrijk argument voor de verlenging was om de tijd te kunnen benutten om te kunnen experimenteren met het openbaar vervoer. Op basis hiervan zijn we gestart met experimenten in het openbaar vervoer die input moeten gaan geven aan de nota van uitgangspunten voor de ov concessie 2022-2032. In 2019 zullen we starten met de voorbereidingen voor deze concessie. Het is zaak om nu slimme keuzes te maken om ook in de toekomst goed openbaar vervoer in heel Fryslân te kunnen blijven bieden. De experimenten in het kader van de verlenging hebben betrekking op verduurzaming van het OV door te rijden met extra elektrische bussen, maar ook voor het strekken van een aantal buslijnen voor het versterken van de hoofdstructuur met daarbij het zoeken naar maatwerkoplossingen op het platteland. De experimenten geven inzicht in hoe het openbaar vervoer aantrekkelijker kan worden gemaakt in combinatie met het beheersen van de kosten.

Provinciale Staten hebben verder een aantal moasjes aangenomen, o.a. om goed te luisteren naar de mienskip wetende dat de provincie een breed reizigersbelang dient te behartigen en het niet iedereen naar de zin kan worden gemaakt. In de moasje ‘in gezamenlijkheid winst voor iedereen’ is het voorstel opgenomen om in twee gebieden uit te gaan van een ‘blanco situatie’ buiten de hoofdstructuur van het openbaar vervoer, en dan in overleg met de mienskip te bekijken welk maatwerk nodig is om te komen tot een zo breed mogelijk gedragen plan voor het inzetten van openbaar vervoer na 2022. Afhankelijk van hun wensen en ambities moet dit leiden tot innovatieve en creatieve oplossingen. Op dit moment zijn de voorbereidingen van de uitvoering van de motie in volle gang.

Welke resultaten willen we in 2019 behalen?

We brengen de eerste resultaten van de experimenten in beeld, zodat we deze mee kunnen nemen in het programma van eisen in de aanloop van de nieuwe busconcessie 2022 ev.

Ook zorgen we voor de beschikbaarheid van de eerste resultaten van de onderzoeken naar verduurzaming van zowel het busvervoer als het treinvervoer om deze mee te nemen in de aanbesteding van de nieuwe busconcessie en (daar waar mogelijk) in de nieuwe treinconcessie (2020-2035).

Wat mag het kosten?

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 We brengen de eerste resultaten van de experimenten in het openbaar vervoer in beeld, zodat we deze mee kunnen nemen in het programma van eisen in de aanloop van de nieuwe busconcessie 2022 ev.
2 We zorgen voor de beschikbaarheid van de eerste resultaten van de onderzoeken naar verduurzaming van zowel het busvervoer als het treinvervoer om deze mee te nemen in de aanbesteding van de nieuwe busconcessie en (daar waar mogelijk) in de nieuwe treinconcessie (2020-2035).

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019 Prognose 2019
Kernen met openbaar vervoer Deel van de kernen waar openbaar vervoer beschikbaar is (volgens de definities in het PVVP) 100%
Experimenten verlenging busconcessie Realisatie van twee versnelde buslijnen 2
Uitvoering motie 1696 ‘In gezamenlijkheid winst voor iedereen’ (blanco gebieden) Een gedragen plan voor de invulling met OV voor tenminste twee blanco-gebieden 2
Verduurzaming OV Minimaal 28 elektrische bussen 28

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 We brengen de eerste resultaten van de experimenten in het openbaar vervoer in beeld, zodat we deze mee kunnen nemen in het programma van eisen in de aanloop van de nieuwe busconcessie 2022 ev.
2 We zorgen voor de beschikbaarheid van de eerste resultaten van de onderzoeken naar verduurzaming van het busvervoer om deze mee te nemen in de aanbesteding van de nieuwe busconcessie en (daar waar mogelijk) in de nieuwe treinconcessie (2020-2035).
3 Idem, voor het treinvervoer

Toelichting:

Zoals in onze brief met kenmerk 01679042 is aangegeven hebben wij in het proces richting zero-emissie treinvervoer een aantal stappen gezet naar aanleiding van het PS besluit op 23 januari 2019. Voor het opstellen van een businesscase voor de batterijtrein op de Friese trajecten is het nodig uitsluitsel van ProRail te krijgen over de haalbaarheid van de noodzakelijke infrastructuur. De innovatieve aspecten vragen nader onderzoek door ProRail en Arriva. In de komende maanden moet blijken of het opleveren van de businesscase alsnog gaat lukken. Dit betekent dat wij geen businesscase batterijtrein ter besluitvorming kunnen voorleggen in de PS vergadering van november 2019, zoals aanvankelijk gepland. Met de provincie Groningen en het Rijk zijn wij in gesprek over de verschillende oplossingsrichtingen voor zero-emissie treinvervoer om te kijken welke afspraken we hierover kunnen maken in het BO-MIRT.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019 Prognose 2019
Kernen met openbaar vervoer Deel van de kernen waar openbaar vervoer beschikbaar is (volgens de definities in het PVVP) 100%
Experimenten verlenging busconcessie Realisatie van twee versnelde buslijnen 2
Uitvoering motie 1696 ‘In gezamenlijkheid winst voor iedereen’ (blanco gebieden) Een gedragen plan voor de invulling met OV voor tenminste twee blanco-gebieden 2
Verduurzaming OV Minimaal 28 elektrische bussen 28

Jaarstukken

Wat wilden we bereiken?

Wij wilden streven naar het op peil houden en verbeteren van de bereikbaarheid met het openbaar vervoer (OV). De hiervoor benodigde werkzaamheden bestonden in grote lijnen uit:

  • periodiek aanbesteden en continu beheren, monitoren en door ontwikkelen van OV-concessies;
  • het samen met gemeenten maken van slimme combinaties tussen diverse vormen van vervoer in het sociaal domein en “dunne” gedeelten van het OV;
  • het binnen de concessiesystematiek inspelen op actuele ontwikkelingen in de vervoermarkt en de vervoerstechniek;
  • ontwikkelen en ondersteunen van nieuwe concepten van (kleinschalig) openbaar vervoer;
  • het in stand houden én verbeteren van de kwaliteit van de OV-infrastructuur.

Duurzaam openbaar vervoer
Duurzaam openbaar vervoer vatten we tweeledig op. Ten eerste het inzetten van groene en/of hernieuwbare brandstof en ten tweede het toekomst vast maken van het openbaar vervoer op het platteland. Wat betreft brandstoffen hebben PS in september 2017 een amendement aangenomen voor volledige verduurzaming (zero emissie) van het openbaar vervoer. Hiervoor zijn inmiddels onderzoeken gestart.

Bij het toekomstvast maken van het OV op het platteland gaat het om het in samenhang versterken van ‘dikke’ lijnen en het bieden van maatwerk voor dunnere vervoerstromen. Om dit te bereiken geven we buslijnen waar mogelijk een vlottere lijnvoering (eerst als experiment) en realiseren we nieuwe haltes en overstappunten. In de voorbereiding van nieuwe aanbestedingen zetten we stappen in het verder verduurzamen van OV in beide genoemde opzichten.

In december 2017 zijn PS akkoord gegaan met een verlengingsvoorstel voor de busconcessies in Fryslân voor de perioden 2020-2022. Een belangrijk argument voor de verlenging was om de tijd te kunnen benutten om te kunnen experimenteren met het openbaar vervoer. Op basis hiervan zijn we gestart met experimenten in het openbaar vervoer die input moeten gaan geven aan de nota van uitgangspunten voor de ov concessie 2022-2032. In 2019 zullen we starten met de voorbereidingen voor deze concessie. Het is zaak om nu slimme keuzes te maken om ook in de toekomst goed openbaar vervoer in heel Fryslân te kunnen blijven bieden. De experimenten in het kader van de verlenging hebben betrekking op verduurzaming van het OV door te rijden met extra elektrische bussen, maar ook voor het strekken van een aantal buslijnen voor het versterken van de hoofdstructuur met daarbij het zoeken naar maatwerkoplossingen op het platteland. De experimenten geven inzicht in hoe het openbaar vervoer aantrekkelijker kan worden gemaakt in combinatie met het beheersen van de kosten.

Provinciale Staten hebben verder een aantal moties aangenomen, o.a. om goed te luisteren naar de mienskip wetende dat de provincie een breed reizigersbelang dient te behartigen en het niet iedereen naar de zin kan worden gemaakt. In de motie ‘in gezamenlijkheid winst voor iedereen’ is het voorstel opgenomen om in twee gebieden uit te gaan van een ‘blanco situatie’ buiten de hoofdstructuur van het openbaar vervoer, en dan in overleg met de mienskip te bekijken welk maatwerk nodig is om te komen tot een zo breed mogelijk gedragen plan voor het inzetten van openbaar vervoer na 2022. Afhankelijk van hun wensen en ambities moet dit leiden tot innovatieve en creatieve oplossingen. Op dit moment zijn de voorbereidingen van de uitvoering van de motie in volle gang.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Beleidsvelden

Ligt de doelrealisatie op schema?

  • Beleid
    Geen afwijking. Naar verwachting wordt het doel gerealiseerd.
    Tijd
    Geen afwijking, de verwachting is dat het doel binnen de afgesproken tijd is/wordt gerealiseerd.
  • Beleid
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de inhoudelijke doelrealisatie, waardoor het doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.
    Tijd
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de doelrealisatie binnen de tijd, waardoor het doel waarschijnlijk later wordt gehaald.
  • Beleid
    Het doel wordt (zo goed als) zeker niet bereikt.
    Tijd
    Doelrealisatie binnen de gestelde termijn wordt (zo goed als) zeker niet gerealiseerd.

Zijn de gewenste resultaten gehaald?

  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald.
  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald.
  • Beleid
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is inhoudelijk niet gehaald.
    Tijd
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald.

Zijn de kosten binnen het budget gebleven?

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  Ligt de doelrealisatie op schema? Zijn de gewenste resultaten behaald? Zijn de kosten binnen het budget gebleven?
2.4 Openbaar vervoer

Hebben we de gewenste resultaten bereikt?

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
1 We brengen de eerste resultaten van de experimenten in het openbaar vervoer in beeld, zodat we deze mee kunnen nemen in het programma van eisen in de aanloop van de nieuwe busconcessie 2022 ev.
2 We zorgen voor de beschikbaarheid van de eerste resultaten van de onderzoeken naar verduurzaming van het busvervoer om deze mee te nemen in de aanbesteding van de nieuwe busconcessie en (daar waar mogelijk) in de nieuwe treinconcessie (2020-2035).
3 Idem, voor het treinvervoer

Toelichting:

In 2019 hebben wij PS geïnformeerd over het feit dat het niet mogelijk is om het treinvervoer op de Noordelijke spoorlijnen per 2025 te verduurzamen door middel van het rijden met batterijtreinen. Daarnaast is er voor wat betreft de brandstoffen landelijk een inspanningsverplichting overeengekomen dat het busvervoer in 2030 zero emissie bij de uitlaat moet zijn. Als vervolgstappen gaan wij nu samen met de provincie Groningen in overleg met het ministerie van I&W om te kijken op welke wijze en vanaf wanneer het mogelijk is om op de Noordelijke lijnen te verduurzamen. Met de inzet en vervolgstappen wordt niet de eerder door PS aangegeven ambitie gerealiseerd om per 2025 zero emissie treinvervoer te realiseren, maar wel de ambitie gerealiseerd om conform het Bestuursakkoord 2019-2023 verdere stappen te zetten in de verduurzaming van het treinvervoer.

In november 2019 hebben PS in de Nota van Uitgangspunten voor de nieuwe busconcessie de uitgangspunten aangegeven langs welke lijnen we stappen gaan zetten in het verder verduurzamen van OV in beide genoemde opzichten. Daarnaast gaan we op basis hiervan het Programma van Eisen voor de aanbesteding van de busconcessie 2022 en verder formuleren. Het is zaak om nu slimme keuzes te maken om ook in de toekomst goed openbaar vervoer in heel Fryslân te kunnen blijven bieden. De experimenten in het kader van de verlenging hebben betrekking op verduurzaming van het OV door te rijden met extra elektrische bussen, maar ook voor het strekken van een aantal buslijnen voor het versterken van de hoofdstructuur met daarbij het zoeken naar maatwerkoplossingen op het platteland. De experimenten geven inzicht in hoe het openbaar vervoer aantrekkelijker kan worden gemaakt in combinatie met het beheersen van de kosten.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019 Realisatie 2019
Kernen met openbaar vervoer Deel van de kernen waar openbaar vervoer beschikbaar is (volgens de definities in het PVVP) 100% 100%
Experimenten verlenging busconcessie Realisatie van twee versnelde buslijnen 2 2
Uitvoering motie 1696 ‘In gezamenlijkheid winst voor iedereen’ (blanco gebieden) Een gedragen plan voor de invulling met OV voor tenminste twee blanco-gebieden* 2 2
Verduurzaming OV Minimaal 28 elektrische bussen 28 28
* vanaf december 2019 buslijn  273 (Oude Bildtdijken) in dienstregeling toegevoegd, uitvoering vervolg 2e gebied (Midden Fryslân)  in 2020.

Wat heeft het gekost?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Structurele budgetten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Mutatie reserves
  • Mutatie tijdelijke budgetten
  • Resultaat van lasten en baten
  • Realisatie 2018
  • 46.389
  • 57
  • 1.895
  • 48.341
  • 3.304
  • 3.304
  • 45.036
  • -1.896
  • -14
  • 43.127
  • Begroting 2019 na wijziging
  • 50.467
  • 94
  • 1.712
  • 52.273
  • 1.568
  • 1.568
  • 50.705
  • -204
  • -51
  • 50.451
  • Rekening 2019
  • 46.971
  • 43
  • 1.738
  • 48.751
  • 1.771
  • 1.771
  • 46.980
  • -226
  • 0
  • 46.755
  • Saldo begroting en rekening
  • 3.496
  • 51
  • -26
  • 3.522
  • -203
  • -203
  • 3.725
  • 22
  • -51
  • 3.696

Toelichting:

Per saldo is er een onderschrijding van € 3,7 mln.

Structurele budgetten
De lagere lasten van € 3,5 mln. betreft voor € 2,3 mln. terugbetaling voor rode diesel. Er is gemeld dat deze terugbetaling zou gaan plaatsvinden, het totaalbedrag van de terugbetaling was nog niet eerder bekend. Door deze onzekerheid van de hoogte was dit nog niet in de begroting verwerkt. € 0,7 mln. gaat om lagere lasten door minder meerwerk, onderzoeken en procedures, € 0,4 mln. heeft betrekking op een lager gebruikersvergoeding spoor en € 0,1 mln. gaat om lagere kapitaalslasten.

De hogere bate van € 0,2 mln. betreft hogere huur en bijdrage derden.

Tijdelijke budgetten
De lagere lasten van € 51.000,- betreft een verplichting (Mobiliteitscentrale NO-Fryslân) die ineen later jaar tot besteding komt. Het bedrag gaat daarmee via de reserve tijdelijke budgetten mee naar 2020.

Reserves/mutatie reserves
De hogere lasten van € 26.000,- heeft betrekking op de reserve BDU.

  • GS budgetautorisatie
  • Lasten
  • Afschrijvingen OV Duurzaam
  • IPO bijdrage
  • Openbaar vervoer
  • ROCOV
  • Structurele budgetten
  • Agenda Netwerk Noordoost Fryslan
  • Decentralisatie uitkering Beter Benutten
  • Tijdelijke budgetten
  • Openbaar vervoer
  • Programmaplan Duurzaam Openbaar Vervoer
  • Reserves
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Openbaar vervoer
  • Structurele budgetten
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2018
  • 323
  • 209
  • 45.819
  • 39
  • 46.389
  • 14
  • 43
  • 57
  • 1.855
  • 39
  • 1.895
  • 48.341
  • 3.304
  • 3.304
  • 3.304
  • 45.036
  • Begroting 2019
  • 455
  • 183
  • 49.790
  • 40
  • 50.467
  • 51
  • 43
  • 94
  • 1.700
  • 12
  • 1.712
  • 52.273
  • 1.568
  • 1.568
  • 1.568
  • 50.705
  • Rekening 2019
  • 321
  • 183
  • 46.427
  • 40
  • 46.971
  • 0
  • 43
  • 43
  • 1.726
  • 12
  • 1.738
  • 48.751
  • 1.771
  • 1.771
  • 1.771
  • 46.980
  • Saldo 2019
  • 135
  • 0
  • 3.362
  • 0
  • 3.496
  • 51
  • 0
  • 51
  • -26
  • 0
  • -26
  • 3.522
  • -203
  • -203
  • -203
  • 3.725
Print deze pagina