Programma 4: Economie

4.5 Toerisme en recreatie

Begroting

Wat willen we bereiken?

We willen meer verschillende bezoekers, die vaker komen en langer blijven. Dát is goed voor de Friese economie en is de kern van ons beleid. Bij de uitvoering van ons beleid werken we samen met de Friese toerisme alliantie, Friese gemeenten en het Rijk (EZ) en NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen). De beleidsbrief “Gastvrijheidseconomie” is de basis voor onze inzet op dit beleidsterrein. Actuele ontwikkelingen zijn onder andere de sterke groei van inkomend toerisme uit het buitenland naar Nederland, een Europese nummer 3 notering voor Fryslân als toeristisch nog onontdekte regio in Lonely Planet en een samenwerking tussen Rijk en provincies om te komen tot een landelijk Masterplan Bestemming Nederland. Dat Masterplan is gericht op het tegengaan van nog meer drukte op de bekende plekken en het laten profiteren van zoveel mogelijk regio’s van de economische kansen van toerisme.

Najaar 2018 wordt gezien de actuele ontwikkelingen een position paper Gastvrijheids-economie opgesteld als bouwsteen met actuele opgaven voor een volgende collegeperiode. De komende jaren willen we een “fair share” van de sterke groei aan (inkomend) toerisme in Europa en Nederland ook in Fryslân invullen, passend bij de schaal van ons mkb en onze identiteit. De legacy van LF2018 en mede daardoor verworven internationale bekendheid (o.a. Lonely Planet) willen we verzilveren door een sterkere koppeling te leggen tussen de programma’s Economie en Cultuur. De belangen van Fryslân zijn daarbij gericht op profit (banen), people (gezondheid en ontspanning) en planet (natuur, landschap en erfgoed).

Welke resultaten willen we in 2019 behalen?

Zichtbaarheid

  • In 2019 is Destinatiemarketing Wadden en Fryslân volop in uitvoering, aansluitend bij initiatieven van Rijk en NBTC vanuit het Masterplan Bestemming Nederland.
  • Door middel van een actieve inbreng in het Masterplan Bestemming Nederland (ondertekening met Rijk en NBTC gepland Q1 2019) willen wij een fair share van inkomend toerisme in Fryslân ondersteunen.
  • Er is in 2019 een coalition of the willing operationeel, die fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
  • In 2019 ligt er een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners, waarmee we willen bereiken dat voor het grensgebied Fryslân/Drenthe een gezamenlijke marketingcampagne uitgevoerd kan worden.
  • We dragen bij aan de realisatie van het kunstwerk ‘Paard van Fryslân’.

Ondernemerschap

  • De Toerismealliantie is operationeel en voert de lange termijnagenda uit van het innovatieprogramma voor de gastvrijheidssector. In januari start een pilot met een innovatiecluster Toerisme en Recreatie.
  • In 2019 is met financiële en organisatorische ondersteuning van de provincie en in samenwerking met de Toerisme Alliantie Fryslân het organiserend vermogen van ondernemersnetwerken toegenomen. Daarbij is een sterkere focus gelegd op cultuurtoerisme en slimme groei; een groei die past bij het karakter en de culturele identiteit van onze provincie, en aansluit bij de kleinschaligheid van ons mkb.
  • Vanuit de legacy van LF2018 willen we in 2019 een aanvalsplan voor het beter ontwikkelen van de koppeling tussen ondernemerschap, destinatiemarketing en de cultuursector.
  • Wij stimuleren de branche verblijfsrecreatie bij het maken van een visie, bijvoorbeeld door een vitaliteitsonderzoek te doen naar logiesaccommodaties in Fryslân. In de visie op verblijfsrecreatie wordt duidelijk op welke wijze de branche wil investeren in de eigen toekomst.

Omgeving, gebieden & infrastructuur

  • Begin 2019 ligt er een inventarisatie, advies en toekomstvisie met betrekking tot de vitaliteit van logiesaccommodaties in Fryslân.
  • Begin 2019 ligt er een toekomstvisie op Waterrecreatie.
  • Uitvoering van het Actieplan Fiets ronden wij in 2019 af.
  • Cultuur- en Plattelandstoerisme: per streekwurkregio is in deze coalitieperiode
  • € 400.000,- beschikbaar. Voor een aantal regio’s zijn de middelen inmiddels belegd, in 2019 komen de resterende middelen tot besteding.
  • In het tweede pilotjaar 2018 is de gratis OV-kaart over de gehele provincie uitgerold. In 2019 overwegen wij, naar aanleiding van een evaluatie van eind 2018, of wij de gratis OV-kaart continueren en in welke vorm.
  • Door actieve projectverwerving wordt er in 2019 op ingezet om een substantieel deel van het beschikbare budget van het Investeringskader Waddenfonds tot besteding te brengen in de Friese Waddenregio. Dat loopt via twee sporen: de tender en de majeure opgaven zoals opgenomen in het Investeringskader Waddengebied (IKW) en de Meerjarenprogrammering IKW.
  • In 2019 komt een recent door Waddenfonds gehonoreerde meerjarige interprovinciale marketingcampagne in uitvoering in verband met predicaat Wadden Werelderfgoed.
  • Het Friese Meren Project wordt in 2019 afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).

Monitoring
Jaarlijks brengen wij een monitoringsrapportage recreatie en toerisme uit over de periode ’16 t/m ‘19. In 2019 voeren wij een evaluatie uit waarin aan de orde is:

  • De output van maatregelen gericht op de uitvoering van Beleidsbrief Gastvrijheidseconomie op de mienskip.
  • De output gericht op de toegevoegde waarde van de beleidsbrief aan de verandering in de Fryske mienskip.De hiervoor benodigde informatie over ontwikkelingen en trends ontsluiten wij via reguliere metingen, thema-onderzoek of deelmetingen en evaluatieonderzoek.

(1) Naast de verblijfsrecreatie is er ook omzet in de dagrecreatie. Samen is dit jaarlijks circa € 1,2 mld euro in Fryslân.

Wat mag het kosten?

Eerste bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
Zichtbaarheid
1 In 2019 is Destinatiemarketing Wadden en Fryslân volop in uitvoering, aansluitend bij initiatieven van Rijk en NBTC vanuit het Masterplan Bestemming Nederland.
2 Door middel van een actieve inbreng in het Masterplan Bestemming Nederland (ondertekening met Rijk en NBTC gepland Q1 2019) willen wij een fair share van inkomend toerisme in Fryslân ondersteunen.
3 Er is in 2019 een coalition of the willing operationeel, die fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
4 In 2019 ligt er een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners, waarmee we willen bereiken dat voor het grensgebied Fryslân/Drenthe een gezamenlijke marketingcampagne uitgevoerd kan worden.
5 We dragen bij aan de realisatie van het kunstwerk ‘Paard van Fryslân’.
Ondernemerschap
6 De Toerismealliantie is operationeel en voert de lange termijnagenda uit van het innovatieprogramma voor de gastvrijheidssector. In januari start een pilot met een innovatiecluster Toerisme en Recreatie.
7 In 2019 is met financiële en organisatorische ondersteuning van de provincie en in samenwerking met de Toerisme Alliantie Fryslân het organiserend vermogen van ondernemersnetwerken toegenomen. Daarbij is een sterkere focus gelegd op cultuurtoerisme en slimme groei; een groei die past bij het karakter en de culturele identiteit van onze provincie, en aansluit bij de kleinschaligheid van ons mkb.
8 Vanuit de legacy van LF2018 willen we in 2019 een aanvalsplan voor het beter ontwikkelen van de koppeling tussen ondernemerschap, destinatiemarketing en de cultuursector.
9 Wij stimuleren de branche verblijfsrecreatie bij het maken van een visie, bijvoorbeeld door een vitaliteitsonderzoek te doen naar logiesaccommodaties in Fryslân. In de visie op verblijfsrecreatie wordt duidelijk op welke wijze de branche wil investeren in de eigen toekomst.
Omgeving, gebieden & infrastructuur
10 Begin 2019 ligt er een inventarisatie, advies en toekomstvisie met betrekking tot de vitaliteit van logiesaccommodaties in Fryslân.
11 Begin 2019 ligt er een toekomstvisie op Waterrecreatie.
12 Uitvoering van het Actieplan Fiets ronden wij in 2019 af.
13 Cultuur- en Plattelandstoerisme: per streekwurkregio is in deze coalitieperiode € 400.000,- beschikbaar. Voor een aantal regio’s zijn de middelen inmiddels belegd, in 2019 komen de resterende middelen tot besteding.
14 In het tweede pilotjaar 2018 is de gratis OV-kaart over de gehele provincie uitgerold. In 2019 overwegen wij, naar aanleiding van een evaluatie van eind 2018, of wij de gratis OV-kaart continueren en in welke vorm.
15 Door actieve projectverwerving wordt er in 2019 op ingezet om een substantieel deel van het beschikbare budget van het Investeringskader Waddenfonds tot besteding te brengen in de Friese Waddenregio. Dat loopt via twee sporen: de tender en de majeure opgaven zoals opgenomen in het Investeringskader Waddengebied (IKW) en de Meerjarenprogrammering IKW.
16 In 2019 komt een recent door Waddenfonds gehonoreerde meerjarige interprovinciale marketingcampagne in uitvoering in verband met predicaat Wadden Werelderfgoed.
17 Het Friese Meren Project wordt in 2019 afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).
Monitoring
18 Jaarlijks brengen wij een monitoringsrapportage recreatie en toerisme uit over de periode ’16 t/m ‘19. In 2019 voeren wij een evaluatie uit waarin aan de orde is:
De output van maatregelen gericht op de uitvoering van de Beleidsbrief Gastvrijheidseconomie op de mienskip.
De output gericht op de toegevoegde waarde van de beleidsbrief aan de verandering in de Fryske mienskip.

Toelichting:

Algemeen:
2019 is het laatste uitvoeringsjaar van de Beleidsbrief Economie van de Gastvrijheid 2016 – 2030. Het onlangs aan PS aangeboden Position Paper Gastvrij Fryslân 2030 is een bouwsteen voor nieuw beleid vanaf 2019. De beleidsinspanningen in 2019 zijn deels gerelateerd aan de Beleidsbrief Economie van de Gastvrijheid 2016 – 2019 en zijn deels vooruitlopend op een nog vast te stellen nieuw beleids- en uitvoeringsprogramma Gastvrij Fryslân 2030. De in 2019 gewenste resultaten bij 1, 2, 7, 9 en 10 zijn daar een voorbeeld van. Daarnaast heeft PS heeft op 27 februari 2019 de Waterrecreatievisie vastgesteld en heeft besloten de daarbij behorende maatregelen in 2019 uit te werken in het beleids- en uitvoeringsprogramma Gastvrij Fryslân 2030. Dit is een vervolg op resultaat 11 en zal ook in 2019 leiden tot aanvullende resultaten, afhankelijk van besluitvorming over het nieuwe beleids- en uitvoeringsprogramma.

Resultaat 2: Interprovinciaal wordt op dit moment gewerkt aan het vormgegeven van een uitvoeringsprogramma onder het Masterplan Bestemming Nederland 2030. Aanvankelijk was het voornemen om in Q1 2019 afspraken te maken. Als gevolg van provinciale verkiezingen is dit verschoven naar Q4, ondertekening tijdens Nationale Toerismetop in Zeeland.

Resultaat 4: Zuidoost draait volwaardig mee in de Destinationmarketing van Fryslân, zoals Merk Fryslân uitvoert. Voor een expliciete grensoverschrijdende campagne met Drenthe ontbreekt tijd en budget.

Resultaat 6: Om het ondernemend en innovatief vermogen van de bedrijven van de gastvrijheidbranche te vergroten en om kennis en informatie over de gastvrijheidsbranche te organiseren en te delen met ondernemers wordt aan de Toerisme Alliantie Fryslân (TAF) t/m 2021 een boekjaarsubsidie verleend. Het hiervoor begrote bedrag is nu nog volledig op boekjaar 2019 begroot. Met bijgevoegde begrotingwijziging wordt het begrote bedrag over de jaren 2019-2021 verspreid. Het na deze subsidie resterende budget kan vrijvallen. Hiervoor is ook een begrotingswijziging bijgevoegd.

Resultaat 14: De afrekening van de subsidie voor de OV-kaart over 2018 moet nog plaatsvinden. De keuze om de pilot met de OV-kaart wel of niet te continueren wordt overgelaten aan de nieuwe coalitie. Voor 2019 wordt daarom voorgesteld om het budget voor de gratis OV-kaart vrij te laten vallen. Zie daarvoor bijgevoegde begrotingswijziging.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019 Prognose 2019
Groei omzet verblijfsrecreatie Omzet gastvrijheidseconomie (€ 484 mln. in 2017) 500 mln (1)
Groei aantal banen Aantal banen in de gastvrijheidsbranche (in 2017 op 7%) 7,5 % van de totale werkgelegenheid
Groei ranking provincie in nationale top 12 Ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen Een plek in de nationale top vijf
Waardering bezoekers fiets- en wandelstructuur Waardering van de bezoekers (5 sterren in 2017) Maximale aantal van 5 sterren behouden

Toelichting:

Indicator ranking:
Op dit moment schommelt de provincie Fryslân volgens het CBS rond de zevende en achtste plek in de ranking van nationale vakantiebestemmingen. Landelijk is sprake van een sterke groei van Gastvrijheidseconomie. De groei van in Fryslân is daarmee in overeenstemming, maar leidt niet tot stijging in de provinciale ranking

Tweede bestuursrapportage

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
Zichtbaarheid
1 In 2019 is Destinatiemarketing Wadden en Fryslân volop in uitvoering, aansluitend bij initiatieven van Rijk en NBTC vanuit het Masterplan Bestemming Nederland.
2 Door middel van een actieve inbreng in het Masterplan Bestemming Nederland (ondertekening met Rijk en NBTC gepland Q1 2019) willen wij een fair share van inkomend toerisme in Fryslân ondersteunen.
3 Er is in 2019 een coalition of the willing operationeel, die fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
4 In 2019 ligt er een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners, waarmee we willen bereiken dat voor het grensgebied Fryslân/Drenthe een gezamenlijke marketingcampagne uitgevoerd kan worden.
5 We dragen bij aan de realisatie van het kunstwerk ‘Paard van Fryslân’.
Ondernemerschap
6 De Toerismealliantie is operationeel en voert de lange termijnagenda uit van het innovatieprogramma voor de gastvrijheidssector. In januari start een pilot met een innovatiecluster Toerisme en Recreatie.
7 In 2019 is met financiële en organisatorische ondersteuning van de provincie en in samenwerking met de Toerisme Alliantie Fryslân het organiserend vermogen van ondernemersnetwerken toegenomen. Daarbij is een sterkere focus gelegd op cultuurtoerisme en slimme groei; een groei die past bij het karakter en de culturele identiteit van onze provincie, en aansluit bij de kleinschaligheid van ons mkb.
8 Vanuit de legacy van LF2018 willen we in 2019 een aanvalsplan voor het beter ontwikkelen van de koppeling tussen ondernemerschap, destinatiemarketing en de cultuursector.
9 Wij stimuleren de branche verblijfsrecreatie bij het maken van een visie, bijvoorbeeld door een vitaliteitsonderzoek te doen naar logiesaccommodaties in Fryslân. In de visie op verblijfsrecreatie wordt duidelijk op welke wijze de branche wil investeren in de eigen toekomst.
Omgeving, gebieden & infrastructuur
10 Begin 2019 ligt er een inventarisatie, advies en toekomstvisie met betrekking tot de vitaliteit van logiesaccommodaties in Fryslân.
11 Begin 2019 ligt er een toekomstvisie op Waterrecreatie.
12 Uitvoering van het Actieplan Fiets ronden wij in 2019 af.
13 1. Cultuur- en Plattelandstoerisme: per streekwurkregio is in deze coalitieperiode € 400.000,- beschikbaar. Voor een aantal regio’s zijn de middelen inmiddels belegd, in 2019 komen de resterende middelen tot besteding.
14 In het tweede pilotjaar 2018 is de gratis OV-kaart over de gehele provincie uitgerold. In 2019 overwegen wij, naar aanleiding van een evaluatie van eind 2018, of wij de gratis OV-kaart continueren en in welke vorm.
15 Door actieve projectverwerving wordt er in 2019 op ingezet om een substantieel deel van het beschikbare budget van het Investeringskader Waddenfonds tot besteding te brengen in de Friese Waddenregio. Dat loopt via twee sporen: de tender en de majeure opgaven zoals opgenomen in het Investeringskader Waddengebied (IKW) en de Meerjarenprogrammering IKW.
16 In 2019 komt een recent door Waddenfonds gehonoreerde meerjarige interprovinciale marketingcampagne in uitvoering in verband met predicaat Wadden Werelderfgoed.
17 Het Friese Meren Project wordt in 2019 afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).
Monitoring
18 Jaarlijks brengen wij een monitoringsrapportage recreatie en toerisme uit over de periode ’16 t/m ‘19. In 2019 voeren wij een evaluatie uit waarin aan de orde is:
De output van maatregelen gericht op de uitvoering van de Beleidsbrief Gastvrijheidseconomie op de mienskip.
De output gericht op de toegevoegde waarde van de beleidsbrief aan de verandering in de Fryske mienskip.

Toelichting:

2. Interprovinciaal wordt op dit moment gewerkt aan het vormgegeven van een uitvoeringsprogramma onder het Masterplan Bestemming Nederland 2030. Aanvankelijk was het voornemen om in Q1 2019 afspraken te maken. Als gevolg van provinciale verkiezingen is dit verschoven naar Q4. De ondertekening vindt plaats tijdens de Nationale Toerismetop in Zeeland op 9 oktober 2019.

4. Zuidoost draait volwaardig mee in de Destinationmarketing van Fryslân, zoals Merk Fryslân die uitvoert. Voor een expliciete grensoverschrijdende campagne met Drenthe ontbreekt tijd en budget. In de startnotitie die in december aan PS wordt voorgelegd wordt hier aandacht aan besteed.

14. Afrekening van de subsidies over de pilotjaren heeft in het 2e kwartaal plaatsgevonden. Afgelopen voorjaar is de gratis OV-kaart geëvalueerd en zijn varianten onderzocht voor een eventueel vervolg. Een eventueel vervolg koppelen wij aan de uitwerking van de nieuwe beleidsbrief Gastvrijheidseconomie. De beschikbare middelen voor de gratis OV-kaart waren gekoppeld aan de beleidsperiode 2016-2019. De subsidieafrekening heeft geleid tot een lagere vaststelling. Met bijgevoegde begrotingswijziging valt het restant vrij.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019 Prognose 2019
Groei omzet verblijfsrecreatie Omzet gastvrijheidseconomie (€ 484 mln. in 2017) 500 mln (1)
Groei aantal banen Aantal banen in de gastvrijheidsbranche (in 2017 op 7%) 7,5 % van de totale werkgelegenheid
Groei ranking provincie in nationale top 12 Ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen Een plek in de nationale top vijf
Waardering bezoekers fiets- en wandelstructuur Waardering van de bezoekers (5 sterren in 2017) Maximale aantal van 5 sterren behouden

Jaarstukken

Wat wilden we bereiken?

Ons doel voor 2019 was meer verschillende bezoekers trekken, die onze provincies vaker bezoeken en langer blijven. Dat is goed voor de Friese economie en is de kern van ons beleid. Bij de uitvoering van dit beleid zochten we de samenwerking met de Toerisme Alliantie Fryslân, de Friese gemeenten, het Rijk (EZ) en het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC).
De beleidsbrief “Economie van de Gastvrijheid (2016-2019)” was het afgelopen jaar de basis voor onze inzet op dit beleidsterrein. Bij het opstellen van de begroting voor 2019 waren actuele ontwikkelingen hierbij: de sterke groei van het inkomend toerisme uit het buitenland naar Nederland, een Europese nummer 3 notering voor Fryslân als toeristisch nog onontdekte regio in Lonely Planet en de samenwerking tussen Rijk en provincies om te komen tot een landelijk Masterplan Bestemming Nederland. Dit Masterplan Bestemming Nederland moet nog meer drukte op de bekende plekken tegengaan en zoveel mogelijk regio’s laten profiteren van de economische kansen van toerisme.
Onze inzet was en blijft om de komende jaren een “fair share” van de sterke groei aan (inkomend) toerisme in Europa en Nederland ook in Fryslân in te vullen, passend bij de schaal van ons mkb en onze identiteit. De legacy van LF2018 en mede daardoor verworven internationale bekendheid (o.a. Lonely Planet) willen we blijvend verzilveren door een sterkere koppeling te leggen tussen de programma’s  Economie en Cultuur. De belangen van Fryslân blijven daarbij gericht op profit (banen), people (gezondheid en ontspanning) en planet (natuur, landschap en erfgoed).

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? (doelrealisatie)

Beleidsvelden

Ligt de doelrealisatie op schema?

  • Beleid
    Geen afwijking. Naar verwachting wordt het doel gerealiseerd.
    Tijd
    Geen afwijking, de verwachting is dat het doel binnen de afgesproken tijd is/wordt gerealiseerd.
  • Beleid
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de inhoudelijke doelrealisatie, waardoor het doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.
    Tijd
    Mogelijk verwachte, maar nog geen zekere afwijking in de doelrealisatie binnen de tijd, waardoor het doel waarschijnlijk later wordt gehaald.
  • Beleid
    Het doel wordt (zo goed als) zeker niet bereikt.
    Tijd
    Doelrealisatie binnen de gestelde termijn wordt (zo goed als) zeker niet gerealiseerd.

Zijn de gewenste resultaten gehaald?

  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald.
  • Beleid
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald.
    Tijd
    Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald.
  • Beleid
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is inhoudelijk niet gehaald.
    Tijd
    Het voorgenomen gewenste resultaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald.

Zijn de kosten binnen het budget gebleven?

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan €50.000
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan €50.000).
  Ligt de doelrealisatie op schema? Zijn de gewenste resultaten behaald? Zijn de kosten binnen het budget gebleven?
4.5 Toerisme en recreatie

Toelichting:

Toerisme heeft volop de aandacht zowel nationaal als provinciaal. Er is een actieve en betrokken houding bij onze partners: gemeenten, bedrijfsleven en onderwijs. Hierbij hebben wij stappen kunnen zetten in het verbeteren van het organiserend vermogen van de sector. Onze inzet was vorig jaar gericht op een goede marketing met de campagne Visit Wadden, internationale marketing en een betere samenwerking tussen Merk Fryslân en regionale marketingorganisaties. Daarnaast zijn projecten als Het Friese Merenprogramma en het Actieplan Fiets afgerond. De provincie Fryslân is in 2019 samen met Zeeland uitgeroepen tot Beste Fietsprovincie.

2019 stond verder in het teken van de voorbereidingen op de nieuwe beleidsperiode 2020-2028. In nauwe samenwerking met de toeristische sector is de startnotitie voor de nieuwe beleidsnota Gastvrij Fryslân voorbereid. Dit betekent ook dat een deel van het budget voor het laatste jaar van de beleidsnota 2015-2019 niet tot besteding is gekomen.

Hebben we de gewenste resultaten bereikt?

Gewenste resultaten

Beleid

  • Het gewenste resultaat zoals in de begroting is gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is inhoudelijk niet geheel gehaald
  • Het voorgenomen gewenst resulaat zoals beschreven in de begroting is Inhoudelijk niet gehaald

Tijd

  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is binnen de afgesproken tijd gehaald
  • Het gewenste resultaat zoals geformuleerd in de begroting is niet geheel op tijd gehaald
  • Het voorgenomen gewenste resulaat zoals beschreven in de begroting is niet op tijd gehaald

Geld

  • T.a.v. het onderdeel geld is er geen afwijking (Overschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000 en Onderschrijding is kleiner dan 10% en kleiner dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van onderbesteding (Onderschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  • T.a.v. het onderdeel geld is er sprake van overbesteding (Overschrijding groter dan 10% en groter dan € 50.000).
  Beleid Tijd Geld
Zichtbaarheid
1 In 2019 is Destinatiemarketing Wadden en Fryslân volop in uitvoering, aansluitend bij initiatieven van Rijk en NBTC vanuit het Masterplan Bestemming Nederland.
2 Door middel van een actieve inbreng in het Masterplan Bestemming Nederland (ondertekening met Rijk en NBTC gepland Q1 2019) willen wij een fair share van inkomend toerisme in Fryslân ondersteunen.
3 Er is in 2019 een coalition of the willing operationeel, die fungeert als platform voor alle partijen in de mienskip die zich hard willen maken voor provinciemarketing.
4 In 2019 ligt er een Plan van Aanpak voor grensoverschrijdende marketing op het grensgebied van Drenthe en Fryslân opgesteld door de regionale partners, waarmee we willen bereiken dat voor het grensgebied Fryslân/Drenthe een gezamenlijke marketingcampagne uitgevoerd kan worden.
5 We dragen bij aan de realisatie van het kunstwerk ‘Paard van Fryslân’
Ondernemerschap
6 De Toerisme Alliantie Fryslân is operationeel en voert de lange termijnagenda uit van het innovatieprogramma voor de gastvrijheidssector. In januari start een pilot met een innovatiecluster Toerisme en Recreatie.
7 In 2019 is met financiële en organisatorische ondersteuning van de provincie en in samenwerking met de Toerisme Alliantie Fryslân het organiserend vermogen van ondernemersnetwerken toegenomen. Daarbij is een sterkere focus gelegd op cultuurtoerisme en slimme groei; een groei die past bij het karakter en de culturele identiteit van onze provincie, en aansluit bij de kleinschaligheid van ons mkb.
8 Vanuit de legacy van LF2018 willen we in 2019 een aanvalsplan voor het beter ontwikkelen van de koppeling tussen ondernemerschap, destinatiemarketing en de cultuursector.
9 Wij stimuleren de branche verblijfsrecreatie bij het maken van een visie, bijvoorbeeld door een vitaliteitsonderzoek te doen naar logiesaccommodaties in Fryslân. In de visie op verblijfsrecreatie wordt duidelijk op welke wijze de branche wil investeren in de eigen toekomst.
Omgeving, gebieden & infrastructuur
10 Begin 2019 ligt er een inventarisatie, advies en toekomstvisie met betrekking tot de vitaliteit van logiesaccommodaties in Fryslân.
11 Begin 2019 ligt er een toekomstvisie op Waterrecreatie.
12 Uitvoering van het Actieplan Fiets ronden wij in 2019 af.
13 Cultuur- en Plattelandstoerisme: per streekwurkregio is in deze coalitieperiode € 400.000,- beschikbaar. Voor een aantal regio’s zijn de middelen inmiddels belegd, in 2019 komen de resterende middelen tot besteding.
14 In het tweede pilotjaar 2018 is de gratis OV-kaart over de gehele provincie uitgerold. In 2019 overwegen wij, naar aanleiding van een evaluatie, of wij de gratis OV-kaart continueren en in welke vorm.
15 Door actieve projectverwerving wordt er in 2019 op ingezet om een substantieel deel van het beschikbare budget van het Investeringskader
16 In 2019 komt een recent door Waddenfonds gehonoreerde meerjarige interprovinciale marketingcampagne in uitvoering in verband met predicaat Wadden Werelderfgoed.
17 Het Friese Meren Project wordt in 2019 afgerond (met de laatste lopende projecten bij gemeenten: Bestedingen aan de Wal en Grenzeloos Varen).
Monitoring
18 Jaarlijks brengen wij een monitoringsrapportage recreatie en toerisme uit over de periode ’16 t/m ‘19. In 2019 voeren wij een evaluatie uit waarin aan de orde is:
De output van maatregelen gericht op de uitvoering van de Beleidsbrief Gastvrijheidseconomie op de mienskip.
De output gericht op de toegevoegde waarde van de beleidsbrief aan de verandering in de Fryske mienskip.

Toelichting:

1. De campagne Visit Wadden is in 2019 goed op stoom gekomen. Het is een eerste succesvolle samenwerking tussen de provinciale marketingorganisaties van Groningen, Noord-Holland en Fryslân, die samen de Wadden in de markt zetten. De campagne is gericht op zowel de eilanden, Waddenzee als de kust en is in nauwe samenwerking met ondernemers en omwonenden uit het gebied bedacht: wat willen zij laten zien? Het doel van Visit Wadden is niet zozeer meer bezoekers trekken, maar de juiste doelgroep op de juiste momenten. Dit sluit aan op het nieuwe beleid gastvrijheidseconomie.
4. Merk Fryslân heeft het afgelopen jaar prioriteit gegeven aan de start van de campagne Visit Wadden. Hierin is veel tijd gaan zitten. Deze prioriteitstelling past bij de ambitie om toeristen binnen Fryslân te spreiden. Dit is in overeenstemming met de uitgangspunten van Bestemming Nederland. Wel blijft de aandacht voor de grensregio met Drenthe en Groningen aanwezig. In het bijzonder door de mogelijke toekenning van de regio als Unesco Werelderfgoed (Veenhuizen & de Maatschappij voor Weldadigheid). In 2020 zullen we concrete stappen gaan zetten op de uitwerking.
5. Op basis van een plan van aanpak van de Stichting Paard van Fryslân is besloten om voor 2019 een provinciale bijdrage van €250.000,- te reserveren voor de realisatie van het kunstwerk ‘Paard van Fryslân.’ Er is op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau regelmatig overleg met de stichting geweest in 2019. Vanwege de complexiteit van het project en (het ontbreken van) de benodigde externe financiering is het stichting niet gelukt om het kunstwerk in 2019 te realiseren. De beschikbare provinciale bijdrage valt daarmee vrij naar de algemene middelen. Het college is nog wel in gesprek met de stichting. Begin 2020 vindt opnieuw overleg plaats met de stichting. In dit bestuurlijk overleg zal de vraag centraal staan of en in welke vorm er mogelijkheden zijn om het Paard van Fryslân in de toekomst alsnog te realiseren.
14. Er is voor gekozen om een eventueel vervolg van de gratis ov-kaart te koppelen aan de uitvoering van de nieuwe beleidsbrief Gastvrijheidseconomie die in 2020 ter besluitvorming aan provinciale staten wordt voorgelegd.
15. Via de tender zijn diverse toeristisch recreatieve projecten gehonoreerd. Via het Investeringskader Waddengebied (IKW) werd bijgedragen aan Waddenbrede marketing en is gewerkt aan de voorbereiding van Waddenbrede toeristische projecten.

Prestatie indicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde 2019 Realisatie 2019
1. Groei omzet verblijfsrecreatie Omzet gastvrijheidseconomie (€ 484 mln. in 2017) 500 mln (1) 1.34 miljard euro in 2018, waarvan 470 mln. euro verblijfsrecreatie
2. Groei aantal banen Aantal banen in de gastvrijheidsbranche (in 2017 op 7%) 7,5 % van de totale werkgelegenheid 21.270 banen, dit is 7,0 procent van de totale werkgelegenheid
3. Groei ranking provincie in nationale top 12 Ranking van de provincie in de nationale top 12 van de gekozen bestemmingen Een plek in de nationale top vijf Fryslân staat samen met Overijssel op de 7/8e plek in 2018.
4. Waardering bezoekers fiets- en wandelstructuur Waardering van de bezoekers (5 sterren in 2017) Maximale aantal van 5 sterren behouden Bij fietsers in 2018 de hoogste score van 4.85 wat overeenkomt met 5 sterren.

Toelichting:

1. Het betreft cijfers van 2018. De cijfers 2019 zijn bij het schrijven van het jaarverslag nog niet beschikbaar.
3. Het betreft cijfers van 2018. De cijfers 2019 zijn bij het schrijven van het jaarverslag nog niet beschikbaar. De ambitie om in de top vijf te belanden is achteraf bekeken niet realistisch geweest.
4. Het betreft cijfers van 2018. De cijfers 2019 zijn bij het schrijven van het jaarverslag nog niet beschikbaar.

Wat heeft het gekost?

Bekijk uitgebreide tabel

  • Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
  • Lasten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Overlopende passiva
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Structurele budgetten
  • Tijdelijke budgetten
  • Reserves
  • Overlopende passiva
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Mutatie reserves
  • Mutatie tijdelijke budgetten
  • Resultaat van lasten en baten
  • Realisatie 2018
  • 1.505
  • 6.259
  • 3.847
  • 54
  • 11.665
  • 288
  • 1.153
  • 585
  • 54
  • 2.081
  • 9.584
  • -2.217
  • -2.049
  • 5.318
  • Begroting 2019 na wijziging
  • 1.420
  • 5.275
  • 3.761
  • 0
  • 10.456
  • 178
  • 0
  • 1.493
  • 0
  • 1.671
  • 8.784
  • -2.356
  • -4.217
  • 2.211
  • Rekening 2019
  • 1.489
  • 3.499
  • 966
  • 0
  • 5.954
  • 285
  • 0
  • 1.738
  • 0
  • 2.024
  • 3.930
  • 683
  • -3.034
  • 1.579
  • Saldo begroting en rekening
  • -69
  • 1.776
  • 2.794
  • 0
  • 4.502
  • -107
  • 0
  • -245
  • 0
  • -352
  • 4.854
  • -3.040
  • -1.183
  • 632

Toelichting:

Per saldo is er een resultaat van € 632.000,- in dit beleidsveld.

Structurele budgetten
De hogere lasten en baten betreffen € 107.000,- meer aan doorgeschoven BTW van de Gemeenschappelijke Regeling Marrekrite dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. Daarnaast is aan de lastenkant een bedrag van € 38.000 verplicht wat in latere jaren tot besteding komt (verloopt via programma 7).

Tijdelijke budgetten
De lagere lasten van € 1.776.000,- betreffen voor € 1.183.000,- verplichtingen die in latere jaren tot besteding komen. De provinciale bijdrage van € 250.000,- voor het Paard van Fryslân valt vrij naar de algemene middelen, omdat het kunstwerk niet in 2019 kan worden gerealiseerd. Daarnaast is er een onderbesteding van € 344.000,- in het budget Gastvrij Fryslân, doordat er voor is gekozen om de beleidsmonitoring in eigen beheer te doen, waardoor dit goedkoper is. Daarnaast zijn vier incidentele subsidies (bijdrage aan het Woudagemaal (€ 150.000,-) en een bijdrage aan het Pelgrimspad (€ 25.000,-) in het kader van stimuleren cultuurtoerisme en een bijdrage aan Toerisme Collectief Friesland (€ 60.000,-) ontwikkelen toekomstbestendige banen in de sector) wel in 2019 gehonoreerd. Maar bij de afhandeling zijn abusievelijk de beschikkingen in januari 2020 verzonden in plaats van eind 2019. Nu de verzending van de beschikking in 2020 plaatsgevonden heeft, komen conform de regelgeving de kosten ten laste van 2020 en zijn de middelen 2019 vrijgevallen in het rekeningsaldo. In een begrotingswijziging bij de jaarstukken wordt aan  Provinciale Staten voorgesteld om deze subsidies alsnog uit het rekeningsaldo te voldoen.

Reserves
De lagere lasten van € 2.794.000,- betreffen begrote bedragen en verplichtingen die in latere jaren tot besteding komen. Dit geldt voor de budgetten voor Oostelijke poort merengebied, Toerisme-onderdelen van het Gebiedsbudget, Centraal cofinancieringsbudget, onderdeel Interreg toerisme, Vernieuwende vormen van samenwerking binnen de toerismesector en DNA Beleefcentrum.

  • GS budgetautorisatie
  • Lasten
  • Deelnemersbijdrage in GR de Marrekrite
  • Gastvrij Fryslan recreatieve basisinfrastructuur
  • St Merk Fryslan
  • Voorlichting watersport
  • Structurele budgetten
  • Drie eilanden Tsjukemar
  • Friese Meren Project
  • Friese Meren Project Boarnsterhim
  • Friese Meren Project Mitigatie Easterskar
  • Friese Meren Project projecten
  • Gastvrij Fryslan
  • Gastvrij Fryslan: OV-kaart voor toeristen
  • Interreg projecten
  • Paard van Fryslan
  • Tijdelijke budgetten
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Dekkingsreserve afschrijvingen
  • Gastvrij Fryslan: Ontwikkeling recreatie en cultuurtoerisme
  • Hart van Joure
  • Interreg projecten
  • Inzet NUON Oostelijke poort merengebied
  • Inzet NUON Stagnerende projecten Recreatie en Toerisme
  • Inzet NUON Stagnerende projecten vuilwater
  • Inzet NUON Toerisme Natuurlijk Fryslan STINAF
  • Inzet NUON Versterking samenwerking toeristische sector
  • Waddenfonds projecten
  • Reserves
  • Topattractie subsidie toerisme natuurlijk STINAF
  • Overlopende passiva
  • Totaal lasten
  • Baten
  • Deelnemersbijdrage in GR de Marrekrite
  • Structurele budgetten
  • Drie eilanden Tsjukemar
  • Friese Meren Project projecten
  • Gastvrij Fryslan
  • Tijdelijke budgetten
  • De Nieuwe Afsluitdijk
  • Gastvrij Fryslan: Ontwikkeling recreatie en cultuurtoerisme
  • Reserves
  • Topattractie subsidie toerisme natuurlijk STINAF
  • Overlopende passiva
  • Totaal baten
  • Saldo van lasten en baten
  • Realisatie 2018
  • 843
  • 0
  • 650
  • 11
  • 1.505
  • 363
  • 76
  • 40
  • 157
  • 3.734
  • 1.350
  • 538
  • 1
  • 0
  • 6.259
  • 1.612
  • 0
  • 1.040
  • 82
  • 0
  • 1.082
  • 0
  • 32
  • 0
  • 0
  • 0
  • 3.847
  • 54
  • 54
  • 11.665
  • 288
  • 288
  • 363
  • 715
  • 75
  • 1.153
  • 585
  • 0
  • 585
  • 54
  • 54
  • 2.081
  • 9.584
  • Begroting 2019
  • 718
  • 30
  • 661
  • 11
  • 1.420
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 3.244
  • 1.867
  • -86
  • 0
  • 250
  • 5.275
  • 613
  • 50
  • 1.266
  • 0
  • 66
  • 1.328
  • 46
  • 32
  • -476
  • 480
  • 356
  • 3.761
  • 0
  • 0
  • 10.456
  • 178
  • 178
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1.493
  • 0
  • 1.493
  • 0
  • 0
  • 1.671
  • 8.784
  • Rekening 2019
  • 828
  • 0
  • 661
  • 0
  • 1.489
  • 0
  • 2
  • 0
  • 0
  • 2.121
  • 1.462
  • -86
  • 0
  • 0
  • 3.499
  • 363
  • 50
  • 641
  • 0
  • 14
  • -25
  • 0
  • 0
  • -479
  • 260
  • 142
  • 966
  • 0
  • 0
  • 5.954
  • 285
  • 285
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1.726
  • 12
  • 1.738
  • 0
  • 0
  • 2.024
  • 3.930
  • Saldo 2019
  • -110
  • 30
  • 0
  • 11
  • -69
  • 0
  • -2
  • 0
  • 0
  • 1.123
  • 405
  • 0
  • 0
  • 250
  • 1.776
  • 250
  • 0
  • 625
  • 0
  • 52
  • 1.353
  • 46
  • 32
  • 2
  • 220
  • 214
  • 2.794
  • 0
  • 0
  • 4.502
  • -107
  • -107
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • -233
  • -12
  • -245
  • 0
  • 0
  • -352
  • 4.854
Print deze pagina